Hơn hai mươi năm trước, ít ai
mường tượng được con đường từ đê Ngô Xá đi xã Tiên Lương (huyện Cẩm Khê, Phú
Thọ) lại được trải bê-tông nhựa hiện đại, nối thẳng lên cây cầu Ngòi Giành,
vĩnh viễn chấm dứt cảnh bị cô lập, đò giang trắc trở mỗi mùa nước lũ ở vùng quê
bán sơn địa này. Miền đất Hoa Khê – Cẩm Khê hiện nay nhìn từ vệ tinh (qua
Google Map) giống như một doi đất trên “dòng sông” trung du khổng lồ.
 |
| Một nét trung du. |
Miền đất có tên như hoa, như gấm
Cẩm Khê (tên cũ là Hoa Khê được dùng
trong gần 400 năm), là huyện phía tây bắc của tỉnh Phú Thọ, cộng đồng cư dân
gần 130 nghìn người sinh sống trên miền đất rộng 23.425 héc-ta. Tên cũ Hoa Khê
có nghĩa là khe nước hoa, nôm na là ngòi nước đẹp như hoa. Còn tên gọi Cẩm Khê
chính thức được xác lập vào năm Thiệu Trị thứ nhất đời nhà Nguyễn (năm 1841)
với sáu tổng, 41 làng. Vì phạm húy với tên Hoàng Thái hậu Hồ Thị Hoa (mẹ Vua
Thiệu Trị), nhà Nguyễn đã đổi Hoa Khê thành Cẩm Khê. Dẫu gì thì chữ “Hoa” và
chữ “Cẩm” (gấm vóc), cả hai đều đẹp lung linh như chính miền đất này!
