Món ngon từ quả cọ nơi đất Tổ

Quả cọ chín có màu đen bóng, vị bùi, chát. Ngoài ăn sống, loại quả đặc trưng của Phú Thọ này còn có thể được làm dưa hoặc kho cá, nhưng đơn giản nhất là om.

Ở nơi rừng cọ đồi chè

Sông Thao sậm nâu, chảy chầm chậm giữa lau xám, ngô non, giữa hoa dong riềng chấp chới liền kề ruộng lúa chạy một mạch rồi đứng khựng trước dãy núi được viền chân bởi một vệt rừng cọ, bát ngát, bạt ngàn. Bắt đầu vượt bến đò Tình Cương dốc đứng, là nẻo đường đất sét gập ghềnh. Cọ lẫn lúa, cọ lẫn chè, cọ lẫn trong những mái nhà nắng mưa mòn cũ bồi hồi... Cọ chạy dài đến tận Hiền Lương – nơi là chiến khu xưa. Nhìn ngang thấy cọ, nhìn xuôi thấy cọ, nhìn lên thấy cọ, nhìn ngược thấy cọ. Ði trên đất Cẩm Khê, đâu đâu cũng chờn vờn bóng cọ, bóng cọ tiếp nối bên đường như đoàn người đang chạy tiếp sức. Hai bên bờ sông Thao, bóng cọ nghiêng nghiêng bên sườn dốc, mầu đất đỏ như vệt son ngoằn ngoèo.

 

Móm cọ.

Nơi gần ngọn nguồn sông Thao, trước đền thờ Âu Cơ trên đất Hiền Lương, ở nhà họa sĩ Quang Thái. Anh là người sinh thành giữa một vườn cọ, ở một nơi mà thói quen phóng khoáng trong sinh hoạt đã hóa thân vào những câu ca dao mà tôi rất muốn tin là chưa có trong bất cứ sưu tập ca dao nào.